www.zkurd.org
ئه‌ندامه‌تی پرۆژه‌كان مه‌کۆ تاقیكاری IT فه‌رهه‌نگی ماڵه‌وه
  zanistperweran



پۆستی ئه‌له‌كترۆنی
(ته‌نها بۆ ئه‌ندامانه‌)
ناو
تێپه‌ڕه‌وشه‌
له‌ لایه‌ن aras ه‌وه‌، ‌ ڕێكه‌وتی ٢٠٠٧/٦/٢٤    

كورته‌یه‌ك له‌سه‌ر هه‌ندێ كۆمپانیای ئایتی (٤)


ناوه‌ڕۆكی ئه‌م وتاره‌
پێشه‌‌كی
لۆگۆی IBM
به‌رهه‌مه‌كانی IBM
كۆمپیوته‌ری كه‌سی PC
IBM و سه‌رچاوه‌ی كراوه‌ Open source
گۆڕانكاری له‌ بازرگانیدا


كۆمپانیای ئای بی ئێم IBM

پێشه‌‌كی
IBM كورتكراوه‌‌ی (International Business Machine)ه.
مێژووی دروستبوونی IBM ده‌‌گه‌‌ڕێته‌‌وه‌‌ بۆ ساڵی ١٨٩٦ كه‌ هیرمان هولیرت Herman Hollerith كۆمپانیایه‌كی بۆ وه‌‌به‌‌رهێنانی ئامێری ژمێركاری پێك هێنا.
ئه‌و ئامێرانه‌ كاری ژماردنیان به‌ئه‌نجام ده‌گه‌یاند له‌ ڕێگای ئه‌و كارته‌ كونكراوانه‌ی كه‌ دراوه‌كان و زانیارییه‌كانی له‌سه‌ر بوون، هه‌روه‌ها ئامێری دروست ده‌كرد كه‌ له‌ سه‌رژمێری و ده‌نگداندا له‌ ئه‌مه‌ریكا به‌كار ده‌چوون.
ساڵی ١٩٢٤ ناوی ئه‌م كۆمپانیایه‌ گۆڕدرا و كرا به‌ IBM، ئه‌و كاته‌ زۆر له‌ كاره‌كانی كۆمپانیاكه‌ تایبه‌تمه‌ند كرابوون بۆ ئامێره‌ به‌كارچووه‌كانی كه‌ له‌ دامه‌زراوه‌كاندا له ‌كاردا بوون، كاری وه‌كوو تاقیكاری، ڕیزكردن، كونكردنه‌ ناو كارته‌كانی كه‌ بۆ نواندن و هه‌ڵگرتنی دراوه‌كان به‌كار ده‌هێنران و هتد.

لۆگۆی IBM


www.zkurd.org



به‌رهه‌مه‌كانی IBM
له‌ سه‌ره‌تای په‌نجاكاندا یه‌كه‌م كۆمپیوته‌ری به‌رهه‌م هێنا (٧٠١ و ١٤٠١) به‌ كه‌ره‌سه‌كانیه‌وه‌ (بیرگه‌ Drum memory، په‌پكه‌ی موگناتیسی، چاپكه‌ر printer).
له‌ زنجیره‌ی ئه‌و كۆمپیوته‌رانه‌ی به‌رهه‌می هێنا، جۆری IBM 305 RAMAC بوو كه‌ هه‌ڵگری یه‌كه‌م لێخوڕی په‌پكه‌ (دیسك) disk drive بوو (بڕوانه‌ وێنه‌كه‌)، ئه‌م جۆره‌ له‌ ١٣.٩.١٩٥٦ به‌رهه‌م هێنرا:



www.zkurd.org


له‌ ساڵی ١٩٦٤ دا قۆناغی بژمێری گه‌وره‌ System/360 هاته‌ بازاڕه‌وه‌ كه‌ تاكوو ئه‌مڕۆ ئه‌ندازیارییه‌كه‌ی له‌ زنجیره‌ نوێیه‌كانیشدا دیاره‌ (S/370, S/390, zSerie, System 29).
هاوشانی ئه‌مه‌ سیسته‌می كارپێكردنی OS 360 په‌ره‌پێ درا كه‌ له ‌پاشاندا z/OSـی لێ كه‌وته‌وه‌.
له‌ ساڵی ١٩٧٩ دا سیسته‌می System/3 بۆ بژمێری ئاستنزم خسته ‌گه‌ڕ كه‌ تاكوو ساڵی ١٩٨٥ له‌ كاردا بوو.
ساڵی ١٩٧٥ یه‌كه‌م كۆمپیوته‌ری هه‌ڵگرته‌نی portabl ، IBM 5100 به‌رهه‌م هێنا كه‌ كێشه‌كه‌ی ٢٥ كیلۆگرام بوو (بڕوانه‌ وێنه‌كه‌)، تواناكه‌ی بریتی بوو له‌ (16Kbyte RAM, BASIC, tape driver) و هه‌روه‌ها "پیشانگه‌ر" (monitor)ێكی بچووكی له‌سه‌ر بوو كه‌ 16 X 64 وێنه‌خاڵ pixel بوو.



www.zkurd.org



ئای بی ئێم له‌ نۆ جۆری جیاوازدا ئه‌م جۆره‌ی به‌رهه‌م هێنا. له‌به‌ر گرانیی نرخه‌كه‌ی كه‌ له‌ ٩٠٠٠ دۆلاری ئه‌مه‌ریكی تێپه‌ڕی ده‌كرد، سه‌ركه‌وتنی به‌ده‌ست نه‌هێنا.

كۆمپیوته‌ری كه‌سی PC
ئای بی ئێم له‌ ساڵی ١٩٧٩ ـه‌وه‌ له‌ هه‌وڵی به‌رهه‌مهێنانی كۆمپیوته‌ر بوو كه‌ هه‌موو به‌شه‌كانی پێكه‌وه‌ بن و خه‌ڵكی ئاسایی بتوانێت به‌ئاسانی به‌كاری بهێنێت. ئه‌وه‌بوو IBM System/23 Datamaster داهێنا كه‌ به‌ all-in-one desktop ناوبرا چوونكه‌ هه‌موو به‌شه‌كانی پێكه‌وه ‌بوون، كێشه‌كه‌ی ٤٣ كیلۆگرام بوو.
ساڵی ١٩٨١ بۆ وه‌ڵامی Apple II یه‌كه‌م كۆمپیوته‌ری كه‌سی IBM-PC به‌رهه‌م هێنا (بڕوانه‌ وێنه‌كه‌ی خواره‌وه‌):


www.zkurd.org



یه‌كه‌ی چاره‌سه‌ره‌كه‌ی CPU ه‌ی كۆمپانیای ئینتێڵ Intel بوو، سیسته‌می كارپێكردنه‌كه‌ی مایكرۆسۆفت – دۆس بوو، كه‌ تایبه‌ت بۆ ئایبیئێم IBM PC-DOS مۆڵه‌ت پێدراوبوو.
تایبه‌تمه‌ندییه‌كانی هێنده‌ به‌هێز نه‌بوون، له‌به‌ر ئه‌وه‌ كۆمپانیاكانی دروستكه‌ری كۆمپیوته‌ر به‌ئاسانی توانییان كێبڕكێی له‌گه‌ڵ بكه‌ن، ئای بی ئێم له‌مه‌یاندا دۆڕا.

IBM و سه‌رچاوه‌ی كراوه‌ Open source
له‌ ساڵه‌كانی ١٩٩٠ ئای بی ئێم پشتیوانیی ته‌واوی سه‌رچاوه‌ی كراوه‌ی كردووه‌، سیسته‌می كارپێكردنی لینوكس Linux له‌سه‌ر ڕاژه‌كاره‌كانی دامه‌زراوه‌.
هه‌روهه‌ا پشتیوانیی له‌ پرۆژه‌ی ئێكلیپسه‌ Eclipse كرد زۆر به‌فراوانی و، له‌ پێناویدا تووشی كێشه‌ی دادگا هات له‌ ساڵێ ٢٠٠٣ دا.

گۆڕانكاری له‌ بازرگانیدا
IBM وه‌كوو كاردانه‌وه‌یه‌ك به‌رامبه‌ر گۆڕانكارییه‌كانی بازاڕی كۆمپیوته‌ر و داخوازیی كڕیاره‌كانی زیاتر به‌ به‌رهه‌مهێنانی كۆمپیوته‌ری گه‌وره‌ و ڕاژه‌كار server ه‌وه‌ خۆی ته‌رخان كرد.

www.zkurd.org


ساڵی ٢٠٠٤ ده‌ستی هه‌ڵگرت له‌ به‌رهه‌مهێنانی كۆمپیوته‌ری كه‌سی، له‌ ١.٥.٢٠٠٥ دا ئه‌و به‌شه‌ی كۆمپانیاكه‌ی فرۆشت به‌ ١،٧٥ ملیار دۆلار به‌ كۆمپانیای Lenvo ی چینی. پێشتریش به‌شی په‌پكه‌ی ڕه‌قی Hard disk به‌ هیتاشی Hitachi فرۆشتبوو.

كۆتاییی ساڵی ٢٠٠٥ زیاتر له‌ ٣٢٩ هه‌زار كارمه‌ند له‌ IBM ده‌ست به‌كاربوون، له‌ ٧٠ وڵاتی جیاوازدا.
له‌ چاره‌كی یه‌كه‌می ئه‌مساڵدا IBM قازانجی به‌ ڕێژه‌ی ١٢٪ به‌رز بۆته‌وه‌ و تێكڕا ٢٢ ملیار دۆلار ده‌ستمایه‌ و قازانجی بووه‌.

IBM به‌ یه‌كێك له‌ گه‌وره‌ترین كۆمپیانیاكانی كارای ته‌كنه‌لۆژیای زانیارییه‌كان ده‌ژمێردرێت
(له ‌هه‌ر دوو بواری نه‌رمه‌كاڵا software و ڕه‌قه‌كاڵا hardware دا).

وێبگه‌: http://www.ibm.com





chapi bike

پێداچوونه‌وه‌ و ڕاستكردنه‌وه‌ی ڕێنووس، له‌سه‌ر بنه‌مای (ڕێنووسی یه‌كگرتووی زمانی كوردی): دیاكۆ.‌


مافی ئه‌م ماڵپه‌ڕه‌ پارێزراوه‌ بۆ گرووپی زانستپه‌روه‌رانی كورد، بۆ زانیاریی زۆرتر تكایه‌ كرته‌ی ئێره‌ ‌بكه‌
©٢٠٠٣-٢٠١٠